Noodkaart, ontruimingsplattegrond en ontruimingsplan worden vaak door elkaar gebruikt, maar het zijn drie verschillende dingen met elk een eigen doel. Ze horen bij elkaar: de kaart is het zichtbare uiteinde van een geheel dat op papier klopt.
De noodkaart
Een noodkaart is een beknopte instructiekaart die per situatie — brand, stroomuitval, ontruiming — in enkele regels aangeeft wat te doen. Kort, imperatief en met iconen, leesbaar op het moment dat het erop aankomt en schermen donker zijn. De noodkaart is niet als zodanig wettelijk genormeerd, maar juist praktisch: hij hangt op de plekken waar mensen kijken — bij de entree, in de lift, per woning.
De ontruimingsplattegrond
De ontruimingsplattegrond hangt in het gebouw en toont, vanuit de positie van de kijker, de vluchtroutes, blusmiddelen en de verzamelplaats. De Nederlandse norm hiervoor is NEN 1414-1; de gebruikte symbolen (uitgang, brandslanghaspel, blusser) volgen NEN 3011 en NEN 6088. Beschikt een gebouw over een verplichte brandmeld- en ontruimingsalarminstallatie, dan zijn de plattegronden verplicht als onderdeel van het ontruimingsplan: ze worden bij het plan gevoegd én zichtbaar opgehangen.
Het ontruimingsplan
Het ontruimingsplan is het organisatorische document erachter: wie doet wat, hoe wordt gealarmeerd, in welke volgorde wordt ontruimd en wie ontvangt de brandweer. Het wordt opgesteld volgens de systematiek van NEN 8112 en is wettelijk verplicht wanneer het gebouw een verplichte brandmeldinstallatie heeft (Bbl art. 6.20). De plattegronden zijn een bijlage bij dit plan.
Hoe ze samenhangen
- Ontruimingsplan — de organisatie op papier (systematiek NEN 8112).
- Ontruimingsplattegrond — de visuele vertaling in het gebouw (NEN 1414-1, symbolen NEN 3011/6088), bijlage bij het plan.
- Noodkaart — de korte, praktische instructie per situatie op ooghoogte, herleidbaar naar het plan.
Een losse folder aan de muur zegt weinig als hij niet klopt met de organisatie erachter. De waarde zit in de samenhang: één partij die inventariseert, opstelt, levert en actueel houdt.
Veelgestelde vragen
- Is een noodkaart hetzelfde als een ontruimingsplattegrond?
- Nee. Een noodkaart is een korte instructiekaart per situatie (brand, stroomuitval, ontruiming). Een ontruimingsplattegrond is een genormeerde tekening (NEN 1414-1) die vluchtroutes, blusmiddelen en de verzamelplaats toont vanuit de positie van de kijker.
- Welke norm hoort bij een ontruimingsplattegrond?
- NEN 1414-1 beschrijft de ontruimingsplattegrond; de symbolen volgen NEN 3011 en NEN 6088. Het ontruimingsplan zelf wordt opgesteld volgens de systematiek van NEN 8112.
- Zijn ontruimingsplattegronden verplicht?
- Ze zijn verplicht als onderdeel van het ontruimingsplan wanneer een gebouw een wettelijk verplichte brandmeld- en ontruimingsalarminstallatie heeft. Ze worden bij het plan gevoegd en zichtbaar in het gebouw opgehangen.
Bronnen
- NEN 1414-1 — ontruimingsplattegronden (NEN)
- Infobladen Besluit bouwwerken leefomgeving — Rijksoverheid
Laatst bijgewerkt: 4 juli 2026. Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies; regelgeving kan wijzigen.